Praca zdalna daje elastyczność i oszczędność czasu. Potrafi skrócić dojazdy o 5–10 godzin tygodniowo i zmniejszyć koszty dojazdu o kilkaset złotych. Ryzyko? Błędy w rozliczaniu kosztów i niejasne zasady kontroli mogą skończyć się sporem lub karą od PIP.
Czym jest praca zdalna w prawie pracy?
Od 2023 r. Kodeks pracy na stałe reguluje pracę zdalną. To wykonywanie obowiązków poza siedzibą firmy, w miejscu uzgodnionym z pracodawcą, z wykorzystaniem środków komunikacji na odległość. Może być stała, hybrydowa albo okazjonalna do 24 dni w roku.
Kluczowe: zasady pracy zdalnej muszą wynikać z porozumienia, regulaminu albo polecenia pracodawcy. W tych dokumentach ustala się koszty, narzędzia, BHP, ochronę danych i sposób kontroli.
Jak ustalić zasady i koszty pracy zdalnej?
Pracodawca powinien przekazać zasady w regulaminie lub porozumieniu. Dobrze, aby obejmowały:
- miejsce pracy zdalnej i godziny kontaktu,
- sprzęt i oprogramowanie oraz serwis,
- zwrot kosztów prądu i internetu poprzez ryczałt lub ekwiwalent,
- procedury BHP i ochrony danych,
- kontrolę wykonywania pracy, BHP i RODO,
- ewidencję czasu pracy i zgłaszanie nadgodzin.
| Pracodawca zapewnia | sprzęt lub ekwiwalent, materiały, szkolenie i instrukcje BHP, wsparcie IT, zwrot kosztów mediów |
| Może wymagać | zgodności z RODO, przestrzegania procedur, umożliwienia kontroli w umówionym czasie |
Jak wygląda kontrola pracy zdalnej?
Kontrola odbywa się w miejscu pracy zdalnej i w godzinach pracy. Pracodawca zapowiada ją wcześniej i działa tak, by nie naruszać prywatności domowników. Możliwa jest kontrola wykonywania pracy, BHP i ochrony danych. Ustalenia w tym zakresie powinny być w regulaminie albo porozumieniu.
Czy pracodawca musi zwrócić koszty pracy zdalnej?
Co do zasady tak. Pracodawca pokrywa koszty energii i usług telekomunikacyjnych oraz zapewnia narzędzia. Najczęściej stosuje się ryczałt miesięczny. Gdy używasz własnego sprzętu, przysługuje ekwiwalent. Wysokość i sposób liczenia warto rozpisać jasno, np. z odwołaniem do stawek operatora i przeciętnego zużycia sprzętu.
Czy przysługuje przerwa przy pracy zdalnej?
Tak, obowiązują identyczne przerwy jak w biurze: co najmniej 15 minut po 6 godzinach pracy, a przy pracy przy komputerze 5 minut po każdej godzinie wliczane do czasu pracy. Dodatkowe przerwy wynikają z przepisów szczególnych, np. dla karmiących czy osób z niepełnosprawnościami.
Jak zadbać o BHP i dane przy pracy zdalnej?
Pracodawca przekazuje ocenę ryzyka i instruktaż. Pracownik oświadcza, że stanowisko spełnia wymagania BHP. W praktyce zadbaj o biurko, krzesło, oświetlenie i przerwy wzrokowe. W zakresie RODO stosuj zasadę czystego biurka, ekranów i słuchawek, szyfrowanie dysku oraz łącze VPN. Incydenty bezpieczeństwa zgłaszaj niezwłocznie.
Co z nadgodzinami, urlopem i wypadkiem przy pracy zdalnej?
Nadgodziny tylko za zgodą pracodawcy. Urlop udziela się na ogólnych zasadach. Wypadek przy pracy zdalnej zgłasza się pracodawcy niezwłocznie; ten powołuje zespół, który ustala okoliczności i sporządza protokół. Trzeba umożliwić oględziny miejsca zdarzenia.
Dla pogłębienia tematu warto zajrzeć do Kodeksu pracy oraz wytycznych PIP: aktualny tekst Kodeksu pracy, Państwowa Inspekcja Pracy.
FAQ
Co do zasady tak. Pracodawca pokrywa koszty energii i usług telekomunikacyjnych oraz zapewnia narzędzia pracy. Najczęściej stosuje się ryczałt lub ekwiwalent, a zasady i wysokość określa regulamin albo porozumienie.
Kontrola odbywa się w miejscu pracy zdalnej i w godzinach pracy, po uprzednim uzgodnieniu. Obejmuje wykonywanie pracy, BHP i ochronę danych, z poszanowaniem prywatności domowników.
Tak. Przysługuje co najmniej 15 minut po 6 godzinach pracy oraz 5 minut po każdej godzinie pracy przy komputerze, wliczane do czasu pracy.
Inne ciekawe artykuły
Redaktor portalu Twój Prawnik (twpr.pl). Absolwent wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, urodzony w końcówce lat 80-tych. Pasjonat prawa, kryminałów prawniczych oraz NBA.